W budownictwie prefabrykacja oznacza wyprodukowanie poszczególnych części konstrukcji i zmontowanie ich na placu budowy, gdzie stworzą całość. Słowo ‘prefabrykacja’ zasadniczo składa się z dwóch części: „pre” i „fabrykacja”. Pierwsza część oznacza coś co można odnieść do przyszłości, coś co jest formą wstępną [2], drugi człon natomiast oznacza produkcję w dużej skali [3]. Lubar Prefabrykacja oferuje nie tylko prefabrykowane elementy wysokiej jakości ale również specjalistyczne usługi montażowe.

Prefabrykować można całe obiekty, tzn ściany, stropy, klatki schodowe, konstrukcje słupowo – belkowe lub wybrane części obiektów budowlanych – np. tylko klatka albo szyb windowy, wyłącznie stropy). Stopień prefabrykacji powinien być ustalony w momencie projektowania – jest to najkorzystniejsze zarówno dla inwestora, wykonawcy jak i zakładu. Często się zdarza jednak, że prefabrykację bierze się pod uwagę dopiero na późniejszym etapie budowy, gdzie po przeanalizowaniu terminów konieczne jest przyspieszenie robót budowlanych.

Historia prefabrykacji

XXI wiek powoli ale skutecznie zmienia oblicze prefabrykacji. Wcześniej kojarzona głównie z wielką płytą, nieco zapomniana i niechciana część budownictwa teraz powraca w nowej odsłonie. Jak to się stało, że w ciągu kilkudziesięciu lat prefabrykacja staje się rozwiązaniem chętnie stosowanym przez inwestorów? Sama idea prefabrykacji nie jest nowym rozwiązaniem, jej początki sięgają czasów rzymskich. Starożytni Rzymianie mając do dyspozycji kamienne kruszywo, gips, wodę, wapno tworzyli coś zbliżonego do dzisiejszego betonu.

W Polsce pierwszy wytwórnia powstała w 1897 roku, natomiast w roku 1939 było ich już 200. Od początku lat pięćdziesiątych XX wieku do lat siedemdziesiątych prefabrykacja funkcjonowała jedynie jako tzw. wielka płyta z uwagi na duże zapotrzebowanie na mieszkania w budownictwie powojennym. Ten właśnie okres zasadniczo wpłynął na negatywne postrzeganie prefabrykacji. Budowano wtedy z materiałów o niskiej jakości, co więcej, nie zwracano uwagi na dokładność wymiarów ani powszechną usterkowość. Z początkiem lat dziewięćdziesiątych trend ten uległ zmianie dzięki możliwościom czerpania z krajów, gdzie prefabrykacja jest rozwinięta na szeroką skalę (Skandynawia, Niemcy) [1]. Firma Lubar S.A. zajmuje się wytwarzaniem betonu od roku 1989, i obecnie jest jedną z największych firm tego typu w regionie. Z niej w 2011 wyodrębniono firmę Lubar Prefabrykacja, która wyspecjalizowała się w produkcji prefabrykatów według indywidualnych zamówień kontrahentów.

Obecnie inwestorzy i wykonawcy coraz chętniej przekonują się do stosowania elementów prefabrykowanych nie tylko w budownictwie mieszkaniowym ale także w przemysłowym, infrastrukturze drogowej, kolejowej, mostowej czy do budowy sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i energetycznych jak i budownictwie publicznym.

Oferta prefabrykatów żelbetowych

Obecnie do najczęściej wytwarzanych elementów w firmie Lubar Prefabrykacja należą:

Słupy i belki

najczęściej na potrzeby budownictwa przemysłowego, tzn. hal fabrycznych i magazynowych. Słupy i belki z reguły mają przekrój prostokątny lub kwadratowy, jednak ostatnio zainteresowaniem cieszą się również słupy okrągłe. W zależności od rodzaju konstrukcji slupy mogą mieć kilka wsporników. Nieodłącznymi elementami są akcesoria umożliwiające zespolenie konstrukcji żelbetowej z inną konstrukcją (np. stalową – marki stalowe), połączenie słupa z fundamentem (np. specjalistyczne łączniki słupowe) czy poprowadzenie instalacji (np. odgromowej). Akcesoria i geometrię ustala się na etapie projektowym, co pozwala na szybki i sprawny montaż.

Słupy prefabrykowane i podwaliny

Schody

Schody prefabrykowane produkuje się z reguły dla biurowców, osiedli mieszkaniowych czy hoteli. Wykonanie schodów jako prefabrykat gwarantuje otrzymanie gładkiej powierzchni stopni i podstopnic. Dlatego całość niekoniecznie wymaga dalszego wykończenia z uwagi na dużą estetykę produktu. Prefabrykowane biegi schodowe znacznie ograniczają pracochłonność robót budowlanych i jednocześnie gwarantują wysoką jakość i trwałość. Obecnie również w budownictwie jednorodzinnym montuje się prefabrykowane schody o wyrafinowanych kształtach (półokrągłe, łamane), które dają oryginalny, architektoniczny efekt.

Stropy typu filigran

Prefabrykowane stropy typu filigran to stopy funkcjonujące jako tzw. szalunek tracony. Cały strop jest podzielony na układ kilkunastu/kilkudziesięciu mniejszych płyt, każda z nich ma grubość ok 5-6 cm. Wyprodukowane płyty układa się na budowie za pomocą dźwigu. Strop wymaga jedynie odpowiedniego podstemplowania (nie jest konieczny pełny szalunek co znacznie usprawnia prace budowlane). Następnie układana jest pozostała część zbrojenia i mieszanka betonowa (nadbeton). Ten typ stropu powszechnie spotyka się w budownictwie mieszkaniowym i w większych obiektach, gdzie konieczne jest wykonanie stropów z nietypowymi wycięciami lub skomplikowanym rzutem stropu.

Ściany oporowe

Prefabrykowane ściany oporowe o przekroju typu L lub T. W zależności od przeznaczenia mogą być elementami kształtującymi teren lub elementami ogrodzenia ale nie tylko. Wymiary i geometria dostosowuje się indywidualnie, a prefabrykowane mury mogą tworzyć ciągi komunikacyjne, bariery tymczasowe lub stałe, przepusty lub przejścia. Pozwalają na szybkie i sprawne prowadzenie robot szczególnie tam, gdzie ważna jest ciągłość prac ziemnych czy nawierzchniowych.

Mała architektura

Elementy budownictwa publicznego/mała architektura to trybuny, stopnie, ławki, kosze, donice, płyty, pylony, siedziska, lizeny, elementy widowni. O dowolnych kształtach i wymiarach, od prostych elementów płaskich po skomplikowane elementy przestrzenne. Wyroby cechuje wysoka jakość i precyzja, ponadto możliwe jest wykończenie dowolnej powierzchni (np. piaskowanie, wykonanie powierzchni antypoślizgowej, gładzenie) oraz barwienie elementów (paleta RAL).

Zakres działalności firmy

Kompleksowa działalność przedsiębiorstwa skupia się nie tylko na budownictwie mieszkaniowym ale także na szeroko pojmowanej infrastrukturze, budownictwie przemysłowym i publicznym. Odpowiadając na rosnące potrzebny technologiczne inwestorów firma Lubar Prefabrykacja oferuje szeroki wybór indywidualnych rozwiązań w zakresie elementów prefabrykowanych, co znacząco wyróżnia markę pośród konkurencji.

Wprowadzenie na rynek innowacyjnych rozwiązań materiałowych i technologicznych oraz rzetelnie dobrana kadra specjalistów sprawiły, że produkty firmy Lubar Prefabrykacja spełniają wymagania inwestorów i architektów. Kompleksowa obsługa każdego zlecenia od przygotowania pełnej oferty, poprzez konsultacje i doradztwo projektowe, dobrze zorganizowaną produkcję, terminowe dostawy oraz szybki montaż czynią z prefabrykacji wygodne i komfortowe rozwiązanie z dużym potencjałem rozwoju.

Źródła:

1 Zeszyt 1
2 https://sjp.pwn.pl/sjp/pre-;2572293
3 https://sjp.pwn.pl/szukaj/fabrykacja.html